← Terug naar overzicht

Pendeldienst

Introductie

Met een vaste verbinding tussen OV-knooppunten of P+R-terreinen en uw locatie worden medewerkers en bezoekers eenvoudig en duurzaam vervoerd. Dit verlaagt de parkeerdruk, vergroot het bereik van uw terrein en versterkt het duurzame imago.

Op deze pagina vindt u:

  • Een uitleg van het concept en wanneer het relevant is.
  • De belangrijkste voordelen voor bedrijven en terreinbeheer.
  • Praktische stappen voor implementatie: infrastructuur, voertuigkeuze, planning en verrekening.
  • Inzicht in verschillende uitvoeringsvarianten, van gezamenlijke organisatie tot samenwerking met een externe aanbieder.

Deze pagina helpt bedrijfsverenigingen om de juiste keuzes te maken en een pendeldienst effectief in te zetten.

Vuistregels

Wanneer relevant:
Waar regulier OV ontbreekt of niet goed aansluit; ideaal voor last-mile vanaf station of P+R
Bandbreedte kosten:
Geschatte jaarlijkse kosten tussen €31.000 en €42.000 per pendelbus. Geschatte kosten per km per persoon, tussen €0,36 en €0.50 en kosten per rit tussen €1,80 en €2,50 per rit.
Dekkingsmogelijkheid:
Via bijdragen van werkgevers (vast abonnement of maandbijdrage), eventueel aangevuld met subsidies (zoals COVER), gezamenlijke inkoop door meerdere organisaties en besparingen op parkeerkosten.
Minimum aantal personen:
Middel – vanaf ca. 50–100 vaste reizigers per voertuig per dag
Schaalbaarheid:
Hoog – ritfrequentie of aantal voertuigen relatief eenvoudig aan te passen
Moeilijkheidsgraad:
Middel – vergt coördinatie rond routes, financiering en communicatie
Impact:
Snelle verbetering bereikbaarheid, verlaagt autogebruik; duidelijk zichtbaar effect
Ruimtebeslag:
Laag – vooral haltes en wachtpunten nodig
Afhankelijkheid externe partijen:
Middel – vaak samenwerking met vervoerder of commerciële exploitant

Pendeldienst

Een pendeldienst verzorgt het laatste deel van de reis voor werknemers en bezoekers. Een bus of taxi rijdt tussen een OV-station of opstappunt en het bedrijventerrein.

Voor welke situaties

De pendeldienst is een vooraf geplande bus- of taxidienst tussen belangrijke knooppunten en uw bedrijventerrein. Dit is nuttig op locaties die slecht bediend worden door het openbaar vervoer. Door een pendeldienst aan te bieden wordt:

  • De reis een beter alternatief voor de auto;
  • Het wervingsgebied voor werknemers groter;
  • De parkeerbehoefte kleiner

De pendeldienst werkt het beste wanneer meerdere mensen gebruik maken van één voertuig. Anders worden de kosten te hoog. Dit heeft vooral meerwaarde bij ploegendiensten, vaste werktijden en grote bezoekersstromen. Meerdere ondernemingen kunnen samen een pendeldienst organiseren voor kostenbesparingen.

Ploegendiensten

Ploegendiensten zijn ideaal voor een pendeldienst door hun voorspelbaarheid. Als het openbaar vervoer niet aansluit op uw werktijden, biedt een pendeldienst een goede oplossing. De pendeldienst kan de startende groep werknemers brengen en de stoppende groep ophalen. Dit kan op elk gewenst moment, ook 's nachts.

Stem de frequentie en capaciteit af op het aantal mensen en de dienstroosters. Een uitdaging is dat er veel capaciteit nodig is op piekmomenten maar weinig tijdens daluren. Los dit op door minder voertuigen in te zetten tijdens daluren of samen te werken met vervoerders.

Werknemers

Een pendeldienst is geschikt voor medewerkers zonder auto of ander vervoer naar het bedrijventerrein. Voor organisaties met weinig parkeerruimte helpt pendelvervoer vanaf een P+R terrein.

Bezoekers

Organisaties met grote of planbare bezoekersstromen kunnen goed gebruik maken van een pendeldienst. Denk aan opleidingen, gezondheidscentra, theaters en evenementenlocaties. Voor incidentele bezoekers of werknemers buiten de geplande tijden is pendelvervoer duur en niet duurzaam.

Uitvoering

Voor de uitvoering zijn vijf bouwstenen nodig: infrastructuur, een voertuig, chauffeur, planningsysteem en een verrekening systeem.

Infrastructuur

De infrastructuur bestaat uit een opstappunt, de route, een uitstappunt en een stalling.

Opstappunt bij een station Een treinstation is een logische plek voor een opstappunt. Stem dit af met NS Stations, ProRail en de gemeente. Zij bepalen waar haltes mogen komen. Dit proces is vaak complex. Voor opstappunten in de openbare ruimte is een omgevingsvergunning nodig van de gemeente. Als parkmanager vraagt u deze vergunning aan via de juiste gemeentelijke afdeling of via het omgevingsloket. Het realiseren van een halte op grond van de gemeente wordt het meest aanbevolen, aangezien u maar met één partij contact hoeft op te nemen.

Uitstappunt op eigen terrein Plaats het uitstappunt bij voorkeur op eigen terrein, bijvoorbeeld bij de ingang. Dit vraagt geen externe vergunning. Zorg voor voldoende verlichting en beschutting. Ligt het uitstappunt toch in de openbare ruimte, neem dan contact op met de gemeente om te checken of de locatie voldoet aan de geldende verkeersregels en geen hinder veroorzaakt.

Stalling van het voertuig Het voertuig moet veilig gestald worden als het niet rijdt. Dit kan bij een deelnemend bedrijf, op een centrale plek op het terrein of via de vervoeraanbieder. Hoe verder weg, hoe hoger de exploitatiekosten.

Het voertuig

Hieronder staan de mogelijk in te zetten voertuigen met praktische voordelen en aandachtspunten.

Type voertuigWanneer te overwegenPraktische voordelenBelangrijke aandachtspunten
Auto’sZeer laag ritvolume, individuele rittenLaag in kosten, uiterst flexibelNiet schaalbaar, voor incidenteel gebruik
Busjes (B rijbewijs)Kleine groepen, vaste routes (< 8 personen)Eenvoudig inzetbaar, passend voor B rijbewijsBeperkte capaciteit
Personenbussen (C rijbewijs)Grotere groepen, piekmomenten (> 8 personen)Hoge capaciteit, effectief groepsvervoerVereist C rijbewijs, lagere flexibiliteit
Zelfrijdende shuttlesInnovatief, frequentievervoer, afgesloten of eigen baanGeen chauffeurs, hoge frequentie, modernHoge investering, vergunning- en techniekcomplexiteit

De chauffeur

De chauffeur vormt een groot deel van de kosten. Als vuistregel geldt: hoe groter het voertuig hoe duurder de chauffeur. Een chauffeur kan door de bedrijfsvereniging ingehuurd worden, of uit eigen kring komen. In de toekomst is het mogelijk dat de pendeldienst wordt uitgevoerd met zelfrijdende voertuigen, zoals deze nu al wordt uitgevoerd bij de ParkShuttle Rivium in Rotterdam.

OptieWanneer geschiktVoordelenNadelen
Chauffeur hurenGeen eigen middelen, lage betrokkenheidCompleet ontzorgd, professioneelRelatief duur, minimum inzet vaak 3 uur
Eigen chauffeurBeperkte tot middelgrote vraag, interne flexibiliteitGoedkoper, flexibelAfspraken nodig
Zelfrijdende shuttleEigen infrastructuur aanwezig; duurzaam en innovatief imagoGeen chauffeurskosten, duurzaam, high-techHoge kosten, nog experimenteel, vergunningen, beperkt inzetbaar

Een planningssysteem /planner

Praktische richtlijnen voor het opzetten van een eenvoudige pendeldienst

Stap 1: Start met duidelijke ritstructuur

  • Identificeer routes: kies de volgorde waarin haltes bezocht worden. Welke bedrijven moeten bediend worden?
  • Bepaal frequentie: hoe vaak komt er een busje langs elke halte (bijvoorbeeld elke 10 minuten)
  • Houd rekening met vertragingen door verkeer of wachttijden bij in- en uitstappen.

Stap 2: Bepaal functionaliteiten voor het planningssysteem

  • Flexibele route-aanpassing: routes bijstellen als haltes of tijden veranderen
  • Reizigersafhandeling: real-time registratie van passagiers en capaciteit per busje
  • GPS-tracking: voertuigen volgen en passagiers informeren over vertragingen

Stap 3: Kies een tool op basis van complexiteit

Voor eenvoudige pendeldiensten kan Excel voldoen. Hierin zet u begin- en eindtijden van ritten en haltes per rit. Voor complexere situaties zijn er verschillende software tools beschikbaar. Houd rekening met groei en toekomstige wijzigingen bij de keuze.

Uitbesteden van planning: Als u niet over de expertise beschikt, besteed de planning dan uit:

  • Ervaren planner: analyseert uw specifieke behoeften en maakt maatwerk. Wordt aanbevolen bij variërende vervoervraag, meerdere routes of integratie met het OV;
  • Vervoeraanbieder: biedt vaak ook planningsdiensten aan. Eenvoudig maar minder maatwerk.

Een verrekening systeem

Keuze betalingsconstructie

SituatieAanbevolen systeemVoordeelNadeel
Klein terrein met beperkte vervoersfrequentieBedrijfspas of visitekaartjeZeer eenvoudig en goedkoopGeen inzicht in individuele ritten of gebruik
Enkele busjes, voorspelbaar gebruik door werknemersVast abonnement per werkgeverEenvoudig beheersbaarOngelijk gebruik kan leiden tot interne discussie
Vraag-afhankelijke ritten via reservering (niet voorspelbaar gebruik)E tickets of app-gebaseerd systeemFlexibel en inzichtelijkMaandelijkse kosten, systeemonderhoud nodig

Een eenvoudig systeem werkt met een vast tarief. Een complexer systeem biedt flexibiliteit om kosten door te berekenen op basis van aantal ritten of afgelegde afstand.

Kostenverdeling

Verdeel kosten eerlijk over deelnemende werkgevers door onderscheid te maken tussen vaste en variabele kosten:

  • Vaste kosten (stalling, verzekering, planning): vast maandtarief
  • Variabele kosten (brandstof): afrekening op jaarbasis

Evalueer jaarlijks of de bijdragen de werkelijke kosten dekken. Bij overschot wordt compensatie voorgesteld. Bij tekort leveren werkgevers een extra bijdrage. Bij structureel tekort moeten tarieven aangepast worden

Collectief versus Individueel

Waarom als bedrijfsvereniging?

  • Kostenbesparing door gezamenlijke inkoop en onderhoud;
  • Hogere bezettingsgraad en voorspelbaarheid;
  • Gezamenlijke aanloopkosten. Koop 'lege' stoelen in de pendeldienst in en stel deze beschikbaar aan toekomstige medewerkers en bezoekers. Op deze manier dragen organisaties samen bij aan het opstarten;
  • Kans op opstartsteun (zoals COVER-subdsidie) voor het opzetten, niet voor exploitatie

Waarom als individuele organisatie?

  • Voldoende interne vraag en middelen, behoefte aan eigen regie (locatie, branding, toegang);
  • Minder afstemlast met buren.

Vergelijk implementatievarianten

Voor elk van de inkoopvormen is in de onderstaande tabel samengevat in hoeverre elke inkoopvorm scoort op verschillende criteria. De sterren geven aan hoe de implementatievariant zich verhoudt tot de andere varianten, waarbij 1 ster negatief is en 5 sterren positief..

Categorie
Zelf aanschaffen door bedrijfsvereniging
Inkoop door één aangesloten organisatie met deelname van anderen
Aanbevolen serviceprovider door de bedrijfsvereniging
Centrale inkoop door de bedrijfsvereniging via één serviceprovider
Controle en flexibiliteit

Volledige controle over de planning, vertrektijden, routes en voertuigen

Contracthouder beslist; deelnemers hebben beperkte invloed.

Aangesloten organisaties kiezen of en hoe zij hun contract met de leverancier vormgeven. Er is echter maar keuze uit één leverancier

Minder controle over de kwaliteit en de flexibiliteit van de dienst omdat dit ligt bij de leverancier. Inkoopmodel is vaak gebonden aan langere contractperiodes wat minder flexibiliteit geeft in de keuze of wijziging van leverancier

Maatwerk

Hoog - maatwerkoplossing om precies aan te sluiten bij de eisen van de aangesloten organisaties en hun medewerkers

Beperkt - afspraken per deelnemer mogelijk.

Maatwerk, afhankelijk van specifieke behoefte per organisatie of bedrijventerrein

Mogelijk binnen het contract (routes, tijden, haltes).

Kosten en schaalvoordelen

Langetermijn kostenvoordeel, maar hoge initiële investering.

Kleinere deelnemers profiteren mee van de inkoopkracht van de contracthouder.

Minder schaalvoordeel door individuele contracten.

Ja, door gezamenlijke inkoop en bundeling van vraag.

Operationele complexiteit

Hoge complexiteit door eigen beheer van ritten, voertuigen en onderhoud.

Korte lijnen met leverancier; afstemming met deelnemers nodig.

Laag voor bedrijfsvereniging; deelnemers regelen hun eigen inzet.

Laag - leverancier beheert en onderhoudt.

Juridische en compliance risico's

Verantwoordelijkheid voor vergunningen, onderhoud, verzekeringen, wet- en regelgeving met betrekking tot arbeidsomstandigheden voor chauffeurs.

Elke aangesloten organisatie is verantwoordelijk voor haar eigen contract met de inkopende organisatie

Bij de individuele organisaties; bedrijfsvereniging is geen contractpartij.

Centraal belegd bij bedrijfsvereniging, wel afhankelijk van leverancier.

Risico van onvoldoende gebruik

Bij onvoldoende vraag kan het moeilijk zijn om de kosten te dekken

Bij onvoldoende vraag kan het moeilijk zijn om de kosten te dekken. Risico voor individuele organisaties afhankelijk van afspraken over verdeling kosten

Bij deelnemende organisaties; kosten per gebruiker stijgen bij lage vraag.

Gedeeld risico; bij minder vraag stijgen kosten per gebruiker.

Gedetailleerd advies

Wil u gedetailleerd advies over het implementeren van deze mobiliteitsoplossing binnen uw bedrijfsvereniging? Start de tool!